सामाजिक सुरक्षा सम्बन्धी जिज्ञासा

सामाजिक सुरक्षा सम्बन्धी जिज्ञासाहरु

क्र.सं. लाभान्वित वर्ग भत्ता प्राप्त गर्न योग्य उमेर र अवस्था मासिक रकम रु. कैफियत

१.

ज्येष्ठ नागरिक

कर्णालीः ६० वर्ष पुगेको

दलितः ६० वर्ष पुगेको

अन्यः ७० वर्ष पुगेको

१०००।–

२.

एकल महिला

विवाह नगरी बसेका महिलाः ६० वर्ष पुगेको

विवाह गरेका तर सम्बन्ध बिच्छेद भएकाः ६० वर्ष पुगेको

१०००।–

विवाह भएमा त्यस्ता व्यक्तिको लगत स्वतः काटिने र निजहरुले भत्ता प्राप्त गर्ने छैनन् ।

३.

विधवा

पतिको मृत्यु भएका जुनसुकै उमेरका महिला

१०००।–

विवाह भएमा त्यस्ता व्यक्तिको लगत स्वतः काटिने र निजहरुले भत्ता प्राप्त गर्ने छैनन् ।

४.

पूर्ण अपाङ्गता भएका

‘क’ वर्ग अर्थात् रातो रंगको अपाङ्गता परिचय पत्र प्राप्त गरेका जुनसुकै उमेरका नागरिकहरु

२०००।–

५.

अति अशक्त अपाङ्गता भएका

‘ख’ वर्ग अर्थात् निलो रंगको अपाङ्गता परिचय पत्र प्राप्त गरेका जुनसुकै उमेरका नागरिकहरु

६००।–

६.

लोपोन्मुख आदिवासी÷जनजाती

बनकरिया, राउटे, सुरेल, हायु, राजी, किसान, लेप्चा, मेचे र कुसवडिया (पत्थरकट्टा, सिलकट, कुशवधिया, कुचबधिया) जातीका नागरिकहरु

२०००।–

७.

बालबालिका

पाँच वर्ष उमेर ननाघेका देहाय वमोजिमका बालबालिका:

कर्णाली अञ्चलका जिल्लाहरुका एक आमाका बढीमा २ बालबालिका

देशभरीका दलित परिवारका एक आमाका बढीमा २ बालबालिका

४००।–

    उत्तरः नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको उमेरलाई आधार लिइनेछ ।
    उत्तरः हुँदैन । स्थानीय निकायले जारी गरेको जन्म दर्ता प्रमाणपत्र अनिवार्य पेश गर्नुपर्दछ ।
    उत्तरः नेपाल सरकार वा नेपाल सरकारको मान्यता प्राप्त संघ-संस्था, कम्पनीबाट तलव, भत्ता, पेन्सन वा यस्तै अन्य नाममा मासिक रुपमा प्राप्त गर्नेहरुले सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिन पाइदैन ।
उत्तरः पाउदैन । कुनै व्यक्ति एकभन्दा बढी लक्षित समुहमा परेमा त्यस्तो व्यक्तिले सबैभन्दा बढी रकम भएको एक समूहको भत्ता वा वृत्ति मात्र पाउनेछ ।
उत्तरः सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाउनको लागि जेष्ठ नागरिकहरुले हरेक आर्थिक वर्ष को स श्रवण १ देखि पौष मसान्त भित्र सम्बन्धित वडा कार्यालयमा निवेदन दिनु पर्दछ । तर अन्य लाभग्राहीहरूको हकमा जहिले सुकै निवेदन दिन सकिन्छ ।
उत्तरः सक्दैनन् । सामाजिक सुरक्षा भत्ता प्राप्त गर्न परिचय पत्र प्राप्त गरेकै हुनुपर्छ ।
उत्तरः गर्नुपर्दछ । सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाइरहेका नागरिकहरुले हरेक आ.व. को श्रवण १ गते देखि पौष मसान्त भित्र आगामि आ. व. मा भत्ता प्राप्त गर्न आफ्नो परिचय पत्र नवीकरण गर्नु पर्दछ । नवीकरण नगरेमा आगामि आ.व. मा भत्ता प्राप्त गर्न सकिने छैन।
उत्तरः वर्षमा तीन पटक असोज, माघ र जेष्ठ महिनाको दोश्रो हप्ता भित्र सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण गरिन्छ ।
उत्तरः अघिल्लो चौमासिकको भत्ता रकम दोश्रो वा तेश्रो चौमासिकमा प्राप्त गर्न सकिन्छ तर एक आर्थिक वर्षको भत्ता अर्को आर्थिक वर्षमा लिन सकिँदैन ।
उत्तरः एक आर्थिक वर्षको भत्ता अर्को आर्थिक वर्षमा वितरण गर्न नमिल्ने अर्थात् फ्रिज हुने भएकोले अघिल्लो आ.व.को भत्ता पाउँदैनन् । त्यस्ता व्यक्तिहरुले असारको २० गते सम्म रकम नबुझेमा त्यस्तो रकम सरकारी ढुकुटी (राजस्व) मा फिर्ता दाखिला हुन्छ ।
उत्तरः गरिदैन । स्थानीय तहले तोकेको मिति र स्थानमा परिचयपत्र सहित उपस्थित भई भत्ता लिनु पर्दछ ।
उत्तरः व्यक्तिले प्राप्त गरेको भत्ता माथि सम्बन्धित व्यक्तिकै अधिकार हुने भएकोले व्यक्तिले आफ्नो इच्छा अनुसार खर्च गर्न सक्दछन् । बाल पोषण भत्ताको रकम बालबालिकाको लागि आवश्यक पौष्टिक खानामा खर्च गर्नुपर्छ ।
उत्तरः मिल्दैन । हस्ते गरी वा नगरी सम्बन्धित व्यक्ति बाहेक अन्य व्यक्तिलाई भत्ता रकम वितरण गर्न मिल्दैन । रातो कार्ड पाएका पूर्ण अपाङ्गता भएका व्यक्तिको हकमा परिचय पत्रमा उल्लेखित निजको संरक्षकलाई तथा बालबालिकाको भत्ता निजको आमा वा अभिभावकलाई बुझाउन मिल्छ।
उत्तरः सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाउने लाभग्राहीहरुको नाममा बैङ्कमा व्यक्तिगत बचत खाता खोली सोही खातामा स्थानीय निकायले भत्ता वापतको रकम पठाइदिने र सेवाग्राहीले आफ्नो इच्छा अनुसार रकम निकाल्न मिल्ने ब्यवस्थालाई नै बैङ्क मार्फत भत्ता वितरण गर्नु भनिन्छ ।
उत्तरः बैंक खाता खुलेपछि बैंक खातामा रकम पठाइने भएकोले रकम निकाल्न चाहेको समयमा बैंकमा उपस्थित हुनुपर्छ । तर चेकमा सही गरी अन्य व्यक्तिलाई पठाएर पनि रकम प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
उत्तरः रकम निकाल्ने समय सिमा हुँदैन तर एक आर्थिक वर्षभरिमा एक पटक पनि रकम झिक्न नआउने लाभग्राहीको स्थानीय तहले छनविन गरी मूल अभिलेखबाट लगत कट्टा गरी बैंकलाई जानकारी गराउने प्रावधान छ।
उत्तरः तिर्नु पर्दैन । स्थानीय तहले सम्बन्धित बैंकसँग समन्वय गरी शुन्य मौज्दातमा खाता खोलिदिनु पर्दछ ।
उत्तरः देहायको अवस्थामा भत्ता पाइरहेका व्यक्तिको लगत कट्टा गर्नुपर्दछ : - मृत्यु भएमा - बसाइ सरी अन्यत्र गएमा - एकल/ बिधवा महिलाले अर्काे विवाह गरेमा - बालबालिकाको उमेर ५ वर्ष पूरा भएमा - झुटा विवरण पेश गरी भत्ता लिएको पुष्टी भएमा - स्वेच्छाले भत्ता लिन नचाहेमा - परिचयपत्र नविकरण नगरेमा - एक वर्ष भरीको कुनैपनि किस्ता रकम नबुझेमा
उत्तरः गलत व्यक्तिले झुठो विवरण पेश गरी सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिएमा र गलत व्यक्तिलाई भत्ता पाउन योग्य भनि सिफारिश गरेमा प्रचलित कानून बमोजिम कारवाही हुन्छ ।